Diskriminimi shëndetësor tek pacientët me HIV AIDS

Sabedin Sherifi

Shumica e njerëzve që jetojnë me HIV kanë përjetuar diskriminim në kujdesin shëndetësor. Është e vërtetë që disa mjekë dhe infermierë janë mësuar ndryshe ose të paktën janë detyruar të rimendojnë veprimet e tyre.

Megjithatë, pacientët HIV pozitiv shpesh nuk dëgjohen dhe mbahen masa diskriminuese.

Më poshtë do t’ju tregojmë se çfarë të drejtash dhe mundësish keni në rast diskriminimi.

Cilat janë përvojat tipike të diskriminimit?

Një hetim nga pika e kontaktit për diskriminimin e HIV-it të Ndihmës Gjermane për AIDS ka treguar se diskriminimi i pajustifikuar ndodh, veçanërisht në sektorin e shëndetësisë.

Diskriminimi në punë dhe në kohën e lirë është shumë pas. Shumica e përvojave të diskriminimit në sistemin e kujdesit shëndetësor kanë ndodhur në ordinancat dentare, kirurgët oralë dhe spitalet.

Dukuria më e zakonshme ishte që pacientët morën vetëm takimin e fundit të trajtimit të ditës për shkak të rregullave të supozuara ose aktuale të higjienës. Madje disave iu refuzua fare trajtimi.

Mbrojtja e të dhënave është shkelur gjithashtu në një pjesë të konsiderueshme të trajtimeve, edhe për arsye gjoja “higjienike”.

Për shembull, dosjet e pacientëve u shënuan me një pikë të kuqe për ta parë të gjithë.

Cilat janë masat mbrojtëse të nevojshme dhe të panevojshme?

Në thelb: Ju nuk jeni të detyruar të zbuloni një infeksion HIV. Personeli mjekësor dhe infermieror në përgjithësi kërkohet që të trajtojnë të gjithë pacientët sikur të ishin infektues – jo vetëm në lidhje me HIV.

Nëse respektohen masat e zakonshme të higjienës dhe sigurisë në punë, si mbajtja e pajisjeve mbrojtëse dhe dezinfektimi i duhur, nuk ka rrezik infeksioni si për ata që trajtojnë ashtu edhe për ata që trajtohen.

Për shembull, është krejtësisht e panevojshme trajtimi i personave HIV pozitiv në një dhomë të veçantë, dezinfektimi i të gjithë dhomës ose veshja e dy palë doreza.

Edhe në rastin e aksidenteve në punë, për shembull dëmtimet me shpime ose prerje me instrumente të kontaminuara, ose kur plagët e hapura dhe mukozat bien në kontakt me lëngje që përmbajnë virus, rreziku i infektimit mund të minimizohet nëpërmjet masave të menjëhershme.

Ju mund të gjeni se cilat masa janë të përshtatshme dhe cilat jo në broshurën “Mos kini frikë nga HIV!” ose “Mos kini frikë nga HIV, HBV dhe HCV!”, të cilat janë në dispozicion për trajtim në zyrën e mjekut. Ose spital si dhe tek dentisti.

Instituti Robert Koch ka gjithashtu informacion të mëtejshëm në dispozicion.

Çfarë të drejtash kam?

Njerëzit me HIV raportojnë vazhdimisht probleme me mjekët ose infermierët. Etika mjekësore kërkon që të gjithë pacientët të trajtohen me të njëjtin respekt dhe kujdes. Nuk mund t’ju ofrohet kujdes inferior ose t’ju mohohet trajtimi, përveç nëse kjo do të dëmtojë shëndetin tuaj.

Ju keni të drejtë që mjeku juaj t’ju shpjegojë se çfarë është në interesin tuaj më të mirë dhe çfarë jo, në mënyrë që të merrni një vendim të përbashkët mbi këtë bazë.

Mbrojtja e rreptë e të dhënave zbatohet gjithashtu: personat e përfshirë drejtpërdrejt në trajtimin tuaj nuk lejohen të informojnë palët e treta, për shembull kompanitë e sigurimeve ose punëdhënësit tuaj, për infeksionin tuaj me HIV – përveç nëse keni dhënë pëlqimin tuaj për ta bërë këtë.

Si mund të mbrohem kundër diskriminimit?

Nëse keni probleme me mjekët ose punonjësit e tjerë të kujdesit shëndetësor që nuk mund të zgjidhen, mund të paraqisni një ankesë formale pranë shoqatës së pacientëve në Kosovë.

Ju gjithashtu mund t’i drejtoni ankesat në lidhje me mjekët dhe psikoterapistët në shoqatën e sigurimit shëndetësor të shtetit përkatës. Këto do t’i kalojnë të akuzuarit, të cilët duhet të përgjigjen me shkrim.

Një ankesë nuk çon në disavantazhe në kujdesin shëndetësor – përkundrazi: Ankesat janë të dobishme sepse bëjnë të qartë se sjellja e papërshtatshme ndaj personave me HIV përfaqëson diskriminim që ju nuk do ta toleroni.

Kur bëhet një ankesë, dhomat i kërkojnë të akuzuarit të japin një deklaratë, e cila i bën ata të vetëdijshëm për sjelljen e tyre diskriminuese.

Dhomat duhet gjithashtu të sigurojnë që sjellja në terren të ndryshojë, për shembull nga praktika e mjekut që përmbahet nga masat e tepërta higjienike në të ardhmen, ndryshimi i orarit të takimeve dhe/ose respektimi i mbrojtjes së të dhënave.

Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme, dhomat informohen me ankesa se kujdesi për personat me HIV është i pamjaftueshëm dhe se ka nevojë për trajnime të mëtejshme në trajtimin e pacientëve HIV pozitiv.