Reagimet euforike që zgjasin tri ditë – dhe pastaj sundon heshtja

Sabedin Sherifi

Në Kosovë, tragjeditë kanë një ritëm të njohur: ndodhin, tronditin, ndezin zemërimin publik… dhe pastaj harrohen.

Për tri ditë, rrjetet sociale vlojnë, mediat raportojnë pa pushim, politikanët shprehin “shqetësim të thellë”, qytetarët kërkojnë drejtësi.

Pastaj, si me një buton të padukshëm, gjithçka zbehet.

Heshtja rikthehet. Dhe jeta vazhdon – sikur asgjë të mos ketë ndodhur.

Ndërkohë, dhuna nuk ndalet.

Fëmijë që rriten në ambiente të pasigurta. Gra që jetojnë me frikë të përditshme. Burra që bien viktimë e konflikteve dhe mungesës së kontrollit institucional.

Rastet e dhunës dhe vrasjeve nuk janë më incidente të izoluara – ato janë simptoma të një shoqërie që reagon, por nuk vepron mjaftueshëm.

Problemi nuk është vetëm tek krimi. Problemi është tek kujtesa jonë e shkurtër kolektive.

Ne reagojmë me emocione, jo me këmbëngulje. Revoltohemi për disa ditë, por nuk ndërtojmë presion të vazhdueshëm ndaj institucioneve.

Nuk kërkojmë llogari në mënyrë sistematike. Nuk e ndjekim drejtësinë deri në fund. Dhe kështu, cikli përsëritet.

Po kush duhet të reagojë?

Institucionet? Po. Policia dhe prokuroria duhet të jenë të forta, profesionale dhe të pavarura.

Por kur ato janë të brishta ose të mbingarkuara, reagimi i tyre shpesh vjen vonë ose mbetet i pamjaftueshëm.

Shoqëria civile? Po. Por edhe ajo shpesh reagon në valë, në vend që të mbajë një presion të vazhdueshëm.

Media? Po. Por sensacionalizmi i momentit nuk e zëvendëson analizën e thellë dhe ndjekjen afatgjatë të rasteve.

Dhe mbi të gjitha – ne, qytetarët.

Sepse një shoqëri nuk ndryshon vetëm nga reagimi emocional, por nga qëndrueshmëria morale.

Nuk mjafton të zemërohemi për tri ditë. Duhet të kujtojmë, të kërkojmë, të ngulim këmbë. Duhet të refuzojmë normalizimin e dhunës.

Heshtja pas euforisë është pjesë e problemit.

Nëse duam një vend më të sigurt, nuk duhet të sillemi sikur jetojmë në “vendin më të lumtur në botë” sapo stuhia mediatike kalon.

Duhet të pranojmë realitetin, sado i rëndë të jetë, dhe të punojmë për ta ndryshuar atë.

Sepse drejtësia që harrohet, është drejtësi që nuk ndodh kurrë.