Kur mjekësia fliste me metafora: Nga “Pink Puffer” te stadifikimi GOLD

Dr. Elez Elezi

Kur isha student në mjekësi, librat na mësonin të dallonim pacientët me COPD përmes figurave të gjalla: “pink puffer” dhe “blue bloater”.

Ishin terma që sot nuk përdoren më, por atëherë kishin një forcë të madhe didaktike.

Na ndihmonin të vizualizonim tiparet e pacientit, të kuptonim dallimin mes emfizemës dhe bronkitit kronik, jo vetëm përmes numrave, por përmes portreteve klinike.

“Pink puffer” ishte pacienti i dobët, me frymëmarrje të shpejtë dhe oksigjenim relativisht normal.

“Blue bloater” ishte ai me kollë kronike, sekrecione të shumta dhe cianozë.

Ishin metafora që na mësonin të shihnim njeriun përtej analizave.

Sot, udhëzimet moderne (stadifikimi GOLD) janë më të sakta, më të bazuara në prova, por kanë humbur atë dimension poetik që e bënte mësimin më njerëzor.

Ky kalim nga metafora te protokolli është një kujtesë e bukur: mjekësia është udhëtim mes kujtesës dhe shkencës.

Nostalgjia nuk është thjesht mall për të shkuarën, por kujtesë se çdo pacient është histori, figurë, njeri – dhe se mjeku duhet të mbetet gjithmonë me zemër, jo vetëm me manuale.