Çka është traheostoma dhe si trajtohet ajo te fëmijët

Është e vetëkuptueshme se krijimi i një trakeostomie fillimisht perceptohet si shumë stresuese për shumë prindër.

Por ne dëshirojmë t’ju sigurojmë se frika fillestare mund të reduktohet përmes informacionit gjithëpërfshirës dhe të plotë.

Pas një periudhe të caktuar rregullimi, trakeostomia në shumicën e rasteve pranohet nga prindërit dhe familja si “normalja” e re.

Gjatë qëndrimit tuaj në spital, ju do të merrni trajnim intensiv nga ekipi, ku do të mësoni hap pas hapi se si të kujdeseni për trakeostomën e fëmijës tuaj, të ndryshoni vetë tubat e trakeostomisë dhe si të përballeni në mënyrë të sigurt me situatat emergjente.

Pse është e nevojshme trakeostomia tek fëmijët?

Ka shumë arsye pse një trakeostomi mund të jetë e pashmangshme. Zakonisht ka një ngushtim të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes ose kërkohet ventilim afatgjatë.

Qëllimi është gjithmonë të sigurohet një rrugë ajrore e sigurt dhe në këtë mënyrë të sigurohet cilësia më e mirë e mundshme e jetës.

Çfarë efektesh ka një trakeostomi tek fëmija im?

Krijimi i një trakeostome ndryshon rrugët e frymëmarrjes. Merrni frymë jashtë dhe brenda përmes tubit të trakeostomisë. Kjo anashkalon një pjesë të rrugës normale të frymëmarrjes që normalisht ndodh përmes hundës/gojës dhe fytit.

Disavantazhi më i rëndësishëm i një trakeostomie është lagështimi dhe ngrohja e kufizuar e ajrit të thithur përmes hundës.

Ky është një funksion i rëndësishëm sepse kërkon lagështimin e jashtëm dhe ngrohjen e ajrit të frymëmarrjes. Kjo mund të bëhet duke përdorur filtra ose ngrohës të veçantë në ventilator.

Një pasojë tjetër e anashkalimit të hundës është dëmtimi i aftësisë së nuhatjes te pacientët me trakeostomi.

Tubat e trakeostomisë

Një tub trakeostomie përbëhet nga një tub dhe një pllakë e qafës. Pllaka e qafës përdoret për fiksimin e sigurt të tubit të trakeostomisë në qafë.

Tubat e trakeostomisë shpesh bëhen prej silikoni sepse ky material tolerohet shumë mirë dhe ofron një nivel të lartë rehati.

Pastrimi i kanulave silikoni është i pakomplikuar sepse silikoni ka një nivel të lartë të rezistencës ndaj nxehtësisë dhe sekrecionet kanë vështirësi të ngjiten në sipërfaqe.

Në kanula të caktuara ekziston një pjesë e manshetës që fryhet e quajtur „manshetë“ në fund të tubit të jashtëm.

Kjo pranga mund të mbyllë tubin në trake. Tubat e trakeostomisë me pranga përdoren kur kërkohen presione të larta ventilimi ose kur ekziston rreziku i aspirimit.

Kujdesi për trakeostomën

Veshja ndërrohet një herë në ditë. Nëse është e nevojshme, siç është infeksioni i rrugëve të sipërme të frymëmarrjes me shumë sekrecione trakeale, veshja mund të ndërrohet disa herë në ditë.

Në varësi të moshës dhe të kuptuarit të fëmijës, kujdesi për stomat kryhet vetëm ose në çifte.

Një fëmijë me trakeostomi mund të hyjë edhe në vaskë për t’u larë. Gjatë larjes, duhet pasur kujdes që uji i banjës (përfshirë spërkatjet) të mos depërtojë në trakeostoma.

Është e rëndësishme të dini se fëmijët me trakeostomi nuk kanë aftësinë për të mbajtur frymën e tyre dhe për këtë arsye janë në rrezik të shtuar për t’u mbytur.

Fëmijët e trakeostomizuar që nuk konsumojnë ushqim ose lëngje nga goja kërkojnë kujdes të mirë oral dhe dentar.

Inspektimi ditor i gjuhës dhe i mukozës është i rëndësishëm për të identifikuar herët problemet e mundshme.

Për fëmijët që hanë ushqim në mënyrë të pavarur, kujdesi oral nuk është i ndryshëm nga fëmijët e tjerë.

Ndryshimi i veshjes së trakeostomës

Çfarë materialesh nevojiten për ndryshimin e veshjes  (fashës) së trakeostomisë?

• Dezinfektues i duarve
• Doreza për mbrojtjen tuaj
• Nëse është e nevojshme, një rrotull peshqiri për të shtrirë në një pozicion tepër të shtrirë dhe për të mbushur shpatullat
• Kompresë trakeostomike sterile me vrima, nëse është e nevojshme kompresa josterile për mbushje anësore
• 4 shtupa pambuku sterile të trasha (pamponat e trungut me koka të mëdha pambuku)
• Octenisept ( dezinfektues standard në Gjermani)
• Jakë e përshtatshme për fiksimin e kanulës
• Mbulesa larëse ose kompresa josterile për të pastruar fytin
• Stetoskopi gati për dorë
• Tas/pika e veshkave
• Kompleti i urgjencës me kanulë rezervë dhe shpërndarës gati për dorë

Procesi i ndryshimit të veshjes (fashës)

• Vendimi nëse ndryshimi i veshjes duhet të bëhet shtrirë apo ulur
• Lani/dezinfektoni duart
• Ruani fëmijën
• Fillimisht fiksoni kanulën me njërën dorë, lironi brezin e fiksimit dhe hiqni kompresën
• Pastrimi i pikës hyrëse me shtupë pambuku dhe Octenisept, pastrimi nga brenda jashtë
• Pastroni zonën e qafës dhe qafës me një leckë ose leckë të lagur
• Inspektimi i lëkurës
• Aplikoni një kompresë trakeostomie dhe një shirit të pastër, nëse është e nevojshme vendosni një kompresë josterile në anët nën shirit për të shmangur pikat e presionit
• Shiriti duhet të ngjitet në mënyrë që një gisht të qëndrojë ende midis shiritit dhe qafës
• Lavdëroni fëmijën për të krijuar një stimul pozitiv
• Hidhni materiale

Ndryshimi i tubit (kanulës) të trakeostomisë

Tubi i trakeostomisë ndërrohet çdo 28 ditë. Ndryshimi i parë pasi stoma është krijuar në mënyrë kirurgjikale planifikohet gjithmonë me një mjek me përvojë në klinikë.

Ndërrimi i kanulës pas shërimit të plagës nuk është i dhimbshëm. Shpesh rrethanat (qënia në një pozicion të panjohur, etj.) janë më stresuese për fëmijët sesa vetë ndryshimi, ndaj duhet zgjedhur gjithmonë një kohë e përshtatshme për ndryshimin.

Duhet të sigurohet gjithmonë një atmosferë e qetë dhe e qetë. Fëmija nuk duhet të ketë ngrënë një vakt pak më parë. Në varësi të moshës së fëmijës, ndryshimi mund të diskutohet dhe planifikohet edhe me pacientin.

Materiale për ndërrimin e kanulave

Përveç materialit të fashës, ju nevojitet materiali i mëposhtëm

• Kanulë e re me tel udhëzues të pa paketuar, e testuar, në madhësinë dhe gjatësinë e duhur
• Pak lagështi për ta bërë më të lehtë futjen e kanulës (për shembull vaj aqua ose stoma)
• Kanulë zëvendësuese një madhësi më e vogël
• Për kanulat e bllokuara me ujë, dy shiringa dhe aqua sterile
• Aparat thithës me kateter, monitorim, reanimator

Procesi i ndërrimit të kanulës

• Informoni fëmijën (nëse është në moshë që kupton)
• Lani/dezinfektoni duart
• Përgatitni materialin, hapeni, kompresa dhe shiriti mund të ngjiten nga njëra anë
• Poziciononi fëmijën, është mirë të ndryshoni pozicionin në pozicionin shtrirë me kokën pak të shtrirë.Fëmijët mund të shpërqendrohen lehtësisht nga pas me celular ose lodër, fëmijët më të mëdhenj mund të shikojnë me pasqyrë
• Për fëmijët që kanë nevojë për oksigjen, rrisni administrimin e oksigjenit 1-2 minuta më parë
• Te fëmijët me ventilatorë, fikni alarmin në ventilator për të shmangur sinjalet akustike të panevojshme
• Lironi shiritin e kanulës nga njëra anë, zhbllokoni kanulat e bllokuara dhe hiqeni kanulën me njërën dorë
• Pastroni stomën dhe inspektoni lëkurën (vlerësoni pikat e presionit, skuqjen, indin e lirshëm të granulimit dhe sekretimin)
• Fusni me qetësi kanulën e re gjatë nxjerrjes dhe bllokoni nëse është e nevojshme
• Asnjëherë mos e futni kanulën me presion ose kundër rezistencës së fortë, pasi mukozat janë shumë të ndjeshme dhe mund të rrjedhin gjak ose të fryhen shpejt
• Bashkangjisni shiritin stoma
• Shtroni sërish rehat fëmijën dhe lëvdojeni
• Hidhni mbeturinat, pastroni kanulën sipas udhëzimeve të prodhuesit.

Përgatiti: Sabedin Sherifi