‘Ekspertët’ e Gjilanit për ambient e ‘çmendin’ edhe Inteligjencën Artificiale me prerjen brutale të drurëve dekorativë
Disa herë deri tani kemi shkruar për krasitjen e drurëve në Gjilan, e cila është bërë në formë brutale.
Këtë lloj të krasitjes e konsideron të gabuar edhe AI (Inteligjenca Artificiale).
Krasitja e drurëve në një qytet duhet të bëhet me kujdes dhe sipas standardeve, për të ruajtur shëndetin e drurit dhe sigurinë publike.
Planifikimi dhe inspektimi paraprak
Vlerësimi i gjendjes së përgjithshme të drurëve (shëndeti, dëmtimet, struktura).
Duhet të ekzistojë arsyeja e krasitjes: për formë estetike, largimin e degëve të rrezikshme, përmirësim të dritës ose rrugëve, etj.
Koha e duhur
Krasitja më e mirë bëhet në periudhën e dimrit (qetësia vegjetative), zakonisht në janar-shkurt, kur drurët nuk janë në zhvillim aktiv.
Në Gjilan, krasitja është bërë në prill dhe tani drurët kanë ngelur cunga.
Krasitjet gjatë pranverës/verës bëhen vetëm në raste të domosdoshme (degë të thyera, të sëmura ose rrezik për sigurinë).
Metoda e krasitjes
Heqja e degëve të thata, të sëmura ose të dëmtuara.
Formësimi i kurorës, por pa hequr më shumë se 25% të kurorës në një sezon. (Në Gjilan është prerë 75 për qind e trupit dhe degëve të drurëve. Një dru i gjatë 20 metra, është lënë 3 metra. Nuk ka qenë as i tharë, as i dëmtuar)
Largimi i degëve që pengojnë trotuaret, rrugët, semaforët ose ndriçimin publik.
Pajisjet dhe personeli
Krasitja bëhet nga punëtorë të trajnuar dhe profesionistë. (Në Gjilan, krasitjen e ka bërë një kompani për asfaltimin errugëve)
Pastrimi i mbetjeve
Degët e prera mblidhen dhe transportohen për kompostim, dru zjarri ose asgjësim të rregullt.
Respektimi i rregulloreve lokale
Komunat zakonisht kanë rregullore për mbrojtjen dhe krasitjen e gjelbërimit urban, të cilat duhet të ndiqen.
Nga ajo që shihet në foto, krasitja në qytetin e Gjilanit nuk është e duhur dhe sipas standardeve.
Kjo formë krasitjeje njihet si “krasitje brutale” (ang. topping) dhe është e dëmshme për drurin.
Pse kjo krasitje është problematike
Është prerë masa kryesore e kurorës – më shumë se 50–70% e degëve janë hequr, gjë që e streson rëndë drurin.
Degët e reja që dalin pas kësaj krasitjeje janë të brishta dhe më të rrezikshme për thyerje.
Prerjet e mëdha dhe të shumta lënë plagë të mëdha që nuk mbyllen lehtë, duke ekspozuar trungun ndaj infeksioneve dhe dëmtuesve.
Dëmton pamjen estetike të drurit – Pema humb formën e saj natyrale dhe vështirë se e rikthen.
Çfarë do të ishte më mirë?
Krasitje selektive: Të hiqeshin vetëm degët e thara, të sëmura ose që përbëjnë rrezik për infrastrukturën.
Hapja e kurorës: Me kujdes për të lejuar më shumë dritë dhe ajrim pa dëmtuar strukturën bazë.
Në shumë vende, një krasitje e tillë konsiderohet e gabuar dhe ndalohet me ligj për drurët dekorativë në zona urbane.
AI sugjeron reagim qytetar ndaj Komunës për këtë çështje./Mediafokus.info

