Kosova, dy hapa përpara, pesë prapa – kjo gjendje prodhon lodhje kolektive

Ajet Avdyli

Ka një ndjenjë të përhapur në shoqërinë kosovare se vendi ynë po ecën vazhdimisht, por jo domosdoshmërisht po përparon.

Shpesh duket sikur çdo sukses i vogël pasohet nga disa pengesa të mëdha, duke krijuar perceptimin e një rruge ku bëjmë dy hapa përpara dhe pesë prapa.

Kjo nuk është thjesht një figurë letrare; është një përjetim kolektiv që reflekton realitetin politik, ekonomik dhe shoqëror të Kosovës.

Në planin politik, Kosova ka ndërtuar institucione demokratike dhe ka dëshmuar se mund të organizojë procese zgjedhore të rregullta.

Megjithatë, stabiliteti institucional vazhdon të mbetet i brishtë.

Polarizimi politik, retorika e ashpër partiake dhe mungesa e bashkëpunimit për çështje madhore shtetërore shpesh e zhvendosin fokusin nga zhvillimi drejt përplasjeve të brendshme.

Energjia që duhet të investohet në reforma humbet në konflikte politike afatshkurtra.

Në ekonomi, tabloja është po aq kontradiktore.

Ka iniciativa të reja, rritje të sektorit të teknologjisë dhe një diasporë që vazhdon të mbajë gjallë ekonominë përmes remitencave dhe investimeve.

Por, papunësia e të rinjve, mungesa e prodhimit vendor dhe emigrimi i vazhdueshëm tregojnë se zhvillimi ende nuk ka krijuar siguri afatgjatë për qytetarët.

Kur shpresa për të ardhmen kërkohet jashtë vendit, çdo statistikë pozitive humbet peshë.

Edhe në arenën ndërkombëtare, Kosova përjeton këtë ritëm të pabarabartë.

Çdo avancim diplomatik apo integrues shoqërohet me pengesa të reja politike, duke e mbajtur vendin në një gjendje pritjeje të vazhdueshme.

Kjo gjendje prodhon lodhje kolektive dhe një ndjenjë pasigurie për drejtimin strategjik të shtetit.

Megjithatë, problemi më i madh nuk është mungesa e progresit, por mungesa e vazhdimësisë.

Kosova shpesh nis reforma me entuziazëm, por rrallë arrin t’i çojë ato deri në fund.

Ndryshimet fillojnë, por nuk konsolidohen; premtimet bëhen, por nuk institucionalizohen.

Pa qëndrueshmëri, edhe arritjet reale duken të përkohshme.

Për të dalë nga cikli i “dy hapave përpara dhe pesë prapa”, vendi ka nevojë për më shumë se politika ditore.

Ka nevojë për vizion afatgjatë, për institucione që funksionojnë pavarësisht ndryshimeve të pushtetit dhe për një kontratë të re besimi mes qytetarit dhe shtetit.

Zhvillimi nuk matet vetëm me projekte apo statistika, por me ndjenjën e stabilitetit dhe perspektivës që përjeton qytetari i zakonshëm.

Kosova nuk është një histori dështimi; është një histori potenciali të papërmbushur plotësisht.

Pyetja thelbësore nuk është nëse vendi mund të ecë përpara — sepse ka dëshmuar se mundet — por nëse do të arrijë më në fund ta kthejë ecjen e saj në një drejtim të qëndrueshëm, ku çdo hap përpara të mos shlyhet nga disa hapa prapa.