Kujdesi infermieror dhe vizioni i tij integrues bashkëkohor
Sabedin Sherifi
Infermieria po kuptohet gjithnjë e më shumë në botë si një disiplinë që ka një program veprimi të njohur dhe që është e pavarur nga disiplinat tjera në përbërjen e kujdesit shëndetësor.
Disa e shohin si profesion, disa si disiplinë shkencore dhe ata që janë më të moderuar thonë se është një profesion që më në fund do të marrë statusin legjitim.
Për ata që ndjekin infermierinë dhe zhvillimin e saj gjatë shekullit të 20-të, përpjekjet për të pasuruar infermierinë me njohuri nga disiplina të tjera shkencore janë vetëm një vazhdim logjik i zhvillimit të vetë mjekësisë dhe vetë procesit të kujdesit shëndetësor.
Të jesh infermiere është një thirrje unike që kërkon gjënë më të bukur tek një njeri – humanizëm dhe përkushtim ndaj thirrjes.
“Roli unik i një infermiere është të ndihmojë një individ, të sëmurë apo të shëndetshëm, në kryerjen e atyre aktiviteteve që kontribuojnë në shëndetin ose shërimin (ose një vdekje paqësore) dhe të cilat individi do t’i kryente në mënyrë të pavarur nëse do të kishte forcën, vullnetin dhe të nevojshëm. Njohuri“. (Virginia Henderson)
Fusha e punës së një infermiere është shumë e gjerë, nga mësimi i fëmijëve për të larë duart, të rriturit për të ruajtur shëndetin e tyre, deri te menaxhimi i teknologjisë mjekësore shumë të sofistikuar që mund të ruajë jetën e njeriut.
Një infermiere duhet të jetë një person i pjekur emocionalisht dhe i qëndrueshëm në mënyrë që të jetë në gjendje të kuptojë dhe të përballet me vuajtjet njerëzore, urgjencat, problemet shëndetësore dhe dilemat etike.
Duhet të jetë në gjendje të kuptojë ndjenjat dhe sjelljen e pacientit në një situatë të caktuar.
Ajo duhet të jetë e kujdesshme, e gatshme të pranojë përgjegjësi, të punojë në mënyrë të pavarur por edhe ekipore në bashkëpunim me profesione të tjera në shëndetësi.
Një infermiere duhet të jetë profesioniste dhe ta bëjë punën e saj me shumë dashuri në mënyrë që t’i ndihmojë njerëzit sa më mirë dhe t’i ndihmojë ata të shërohen. Infermieria është një profesion që përfshihet në mënyrë aktive në kujdesin për shëndetin e trupit dhe shpirtit të një personi.
Në Perëndim, si në shumicën e vendeve të Bashkimit Evropian, infermieria është e ndarë si një disiplinë e pavarur profesionale dhe e pavarur nga profesionet e tjera në kuadër të kujdesit shëndetësor.
Infermieria moderne favorizon edukimin si prioritet në jetën profesionale të infermierëve. Arsimi i lartë i infermierëve është prioritet i vendeve moderne.Infermierët punojnë në mënyrë të pavarur në një ekip
për të përmirësuar shëndetin, trajtimin dhe rehabilitimin. Ata ofrojnë kujdes shëndetësor, organizojnë kujdes profesional dhe edukim të vazhdueshëm.
Ata punojnë në vende të ndryshme, nga patronazhi deri te repartet e kujdesit intensiv.
Pavarësisht se në cilin departament punon infermieri/ja, në mënyrë të pavarur apo në një ekip multidisiplinar, ajo duhet të jetë e motivuar dhe duhet të ndjejë dashuri të madhe për njeriun.
Punët në infermieri janë përshtatur me nevojat e veçanta të pacientëve në departamente të ndryshme, kështu që ka dallime të mëdha në punët e infermierëve në pediatri, kirurgji, neurologji dhe neonatologji…
Infermieria është një punë në të cilën, përveç njohurive dhe aftësive, infermierët duhet të japin dimensionin e tretë të njerëzores.
Suksesi i punës së një infermiere nuk varet vetëm nga humaniteti dhe aftësia e saj për të zotëruar teknologjinë moderne. Kjo varet edhe nga edukimi i vazhdueshëm i infermierit.
Prandaj sot, në kohë ndryshimesh të përditshme, është e nevojshme t’i drejtohemi ecurisë së profesionit të infermierit pikërisht përmes mësimit të përhershëm në programet e edukimit në vazhdim.
Një nga dukuritë e shpeshta në punët që lidhen me kujdesin shëndetësor është niveli i lartë i rrezikut për shëndetin e pacientit.
Puna e përditshme, grumbullimi i detyrave dhe detyrimeve, shtron kërkesa gjithnjë e më të mëdha për infermierët me detyra gjithnjë e më të vështira, përveç një mjedisi gjithnjë e më kompleks.
Duke filluar nga kushtet e punës që varen nga lloji i punës, vendi i punës, e deri te gjendja në vetë institucionet shëndetësore. Infermieret punojnë me turne ditën dhe natën, në fundjavë dhe pushime.
Numri i infermierëve në turne është më pak se i nevojshëm, çka nënkupton mungesë kohe për kujdesin e planifikuar të pacientit, mbajtjen e dokumentacionit infermieror, bisedën me pacientin. Sot është një problem global.
Kjo natyrë e punëve moderne po bëhet gjithnjë e më e huaj për vetë personin dhe çon në pasoja të ndryshme negative, si ekspozimi ndaj stresit dhe tjetërsimi.
Teknologjitë e reja që po zhvillohen me shpejtësi sot, shtrojnë kërkesa gjithnjë e më të mëdha tek infermierët për të kuptuar, kontrolluar dhe përdorur të njëjtën teknologji, e cila kërkon vullnet dhe motivim të madh nga infermierët.
Përgjegjësia e madhe, nevoja për të reaguar shpejt, përballja e përditshme me vdekjen dhe vuajtjet njerëzore janë një burim i madh stresi.
Punonjësit e kujdesit shëndetësor janë të ekspozuar ndaj streseve të shumta në punë çdo ditë.
Një numër i madh pacientësh, puna me pacientë të vështirë ose kërkues, mungesa e punonjësve shëndetësorë, puna me turne dhe në gatishmëri, ndikojnë negativisht në kënaqësinë e infermierëve që duan të bëjnë punën e tyre në mënyrë profesionale.
Problemet e infermierisë moderne janë më të dukshme në edukimin e pamjaftueshëm dhe pamundësinë e avancimit në profesion.
E thënë kushtimisht, zhvillimi profesional që kanë infermierët tanë, është fituar me përvojën dhe entuziazmin e tyre përmes punës.
Por, nëpërmjet tyre, një infermier nuk mund të paraqitet si person me përvojë në institucione të specializuara shëndetësore, të fituara në kuadër të arsimit të lartë.
Kujdesi shëndetësor në Kosovë, si dhe e ardhmja e infermierisë, varet më së shumti nga infermierët e trajnuar dhe të arsimuar mirë, të cilët do t’i bashkohen infermierisë në Evropë përmes edukimit të personelit, krijimit të një politike të pavarur shëndetësore dhe kërkimit në fushën e infermierisë.
Programi i arsimit të lartë dhe të lartë të infermierëve në Kosovë duhet të zhvillohet në vazhdimësi, në përputhje me standardet ndërkombëtare.
Titulli i infermierit të regjistruar në Perëndim është një titull që i referohet një infermiereje me arsim të lartë.
Procesi i vazhdueshëm i edukimit të një infermieri të tillë kryhet në kolegje dhe universitete ku edukimi profesional i një infermiere zgjat 6 vjet pas përfundimit të shkollës së mesme.
Një infermiere e tillë është e kualifikuar profesionalisht për të marrë vendime të rëndësishme klinike dhe i kryen detyrat e saj në mënyrë të pavarur.
Gjithashtu, mundësia e hapur e specializimit në fushat e neonatologjisë, mjekësisë urgjente, geriatrisë në, psikiatrisë u jep infermierëve të drejtën ligjore për të qenë të pavarur në kryerjen e detyrave professionale.
Suksesi i infermierisë në Kosovë së shumti varet nga vizioni i së ardhmes së këtij profesioni unik.
………………………………………
(Autori është mësimdhënies i Infermierisë Klinike, Specialist i Kujdesit Intensiv dhe Emergjencë)

