Marangozi që ndërtoi kujtesën e një qyteti – Zeqir Hasani

Sabedin Sherifi

Në historinë e qytetit të Gjilanit dhe fshatrave përreth, disa emra mbeten të gdhendur jo vetëm në dru, por edhe në kujtesën kolektive të brezave.

Një ndër ta është pa dyshim Zeqir Hasani – Zeqa, siç e thërrisnin me dashuri bashkëqytetarët.

I lindur në vitin 1925 në Bresalc, jeta e tij u shënua që herët nga sfidat e kohës.

Vetëm katër vjeç, familja e tij u detyrua të shpërngulet drejt Shqipërisë për shkak të dhunës së pushtuesit serb.

Rininë e kaloi në Lushnjë, një periudhë që ndikoi thellë në formimin e tij kulturor dhe gjuhësor.

Pikërisht aty ai përvetësoi një të folur të pastër të dialektit toskë, një veçori që më vonë do ta bënte të dallueshëm dhe të admiruar edhe nga njohës të gjuhës shqipe.

Në moshën 16-vjeçare kthehet në vendlindje.

Pas zhvillimeve historike dhe bashkimit të përkohshëm të Kosovës me Shqipërinë, familja vendoset në fshatin Vërbicë të Zhegocit, tek dajallarët e tij, familja e Sefë Sherifit.

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Zeqa vendoset përfundimisht në Gjilan, ku nis dhe ndërton rrugëtimin e tij si mjeshtër i rrallë i përpunimit të drurit.

Me duart e tij të arta, ai krijoi jo vetëm dyer e dritare, por edhe një pjesë të identitetit të çdo shtëpie gjilanase.

Thuhet se rrallë gjendej një familje në qytet apo fshat që nuk kishte në shtëpinë e vet një punim të Zeqës.

Ai prodhonte me mjeshtëri orendi të ndryshme shtëpiake, por veçanërisht të njohura ishin arkat për nuse dhe arkat për ushtarë – objekte që mbartnin jo vetëm funksion praktik, por edhe vlerë emocionale e kulturore.

Përveç mjeshtërisë në zanat, Zeqa njihej edhe si njeri me kulturë të gjerë, i urtë dhe i respektuar.

Fjalët e tij, të ngjyrosura me tingujt e Lushnjës, mbetën një kujtim i gjallë për të gjithë ata që e njohën.

Ai ishte edhe vëlla i Rifat Hasanit, një patriot i përkushtuar i çështjes kombëtare, duke dëshmuar se kjo familje kontribuoi jo vetëm në ndërtimin fizik të shtëpive, por edhe në themelet shpirtërore të kombit.

Zeqir Hasani vdiq më 1994 dhe la pas vete vajzën Hafijen, si dhe shumë mbesa e nipa, të cilët trashëgojnë kujtimin dhe vlerat e tij.

Por mbi të gjitha, ai la një pasuri të pashlyeshme në çdo derë e dritare që mbante gjurmën e punës së tij.

Sot, edhe pse koha ka ecur përpara, emri i Zeqir Hasanit mbetet sinonim i mjeshtërisë, përkushtimit dhe dashurisë për zanatin – një trashëgimi që vazhdon të jetojë në çdo cep të Gjilanit.