Muaji rozë: Dietologia ju tregon si mund ta menaxhoni kancerin e gjirit përmes të të ushqyerit

Ajshe Leka – nutriciste/dietologe

Kanceri i gjirit është një sëmundje komplekse, me shumë faktorë kontribues. Disa nga këta faktorë, përfshirë moshën, historinë familjare, gjenetikën dhe gjininë, nuk janë nën kontrollin e një personi.

Sidoqoftë, një person mund të kontrollojë faktorë të tjerë, të tillë si pirja e duhanit, nivelet e aktivitetit fizik, peshën e trupit dhe dietën.

Disa studiues kanë sugjeruar që faktorët dietikë mund të jenë përgjegjës për 30-40% të të gjitha kancereve.

Kanceri i gjirit mund të fillojë në vende të ndryshme, të rritet në mënyra të ndryshme dhe të kërkojë lloje të ndryshme të trajtimit.

Ashtu si lloje të veçanta të kancerit u përgjigjen më mirë trajtimeve të caktuara, disa kancere reagojnë mirë ndaj ushqimeve specifike.

Ushqimi

Ushqimi i mirë është një mënyrë e shkëlqyeshme për të ndihmuar trupin tuaj të mbetet i fortë dhe i shëndetshëm.

Nëse jeni duke kaluar në trajtim për kancerin e gjirit, ose jeni trajtuar për kancerin e gjirit në të kaluarën, ushqimi i mirë është veçanërisht i rëndësishëm për ju.

Ushqimet e mëposhtme mund të luajnë një rol në një dietë të shëndetshme në përgjithësi dhe ato gjithashtu mund të ndihmojnë në parandalimin e zhvillimit ose përparimit të kancerit të gjirit:

Një larmi frutash dhe perimesh, përfshirë sallatën, ushqime që janë të pasura me fibra, të tilla si drithërat, fasulet dhe bishtajoret pastaj qumësht dhe produkte qumështi me pak yndyrë, produkte me bazë soje, ushqime të pasura me vitaminë D dhe vitamina të tjera në ushqime, veçanërisht erëza, me veti anti-inflamatore, ushqime kryesisht me bazë bimore, që përmbajnë antioksidantë.

Modelet dietike që u japin përparësi këtyre ushqimeve përfshijnë:

– Një dietë e pasur me zarzavate të gatuara, bishtajore dhe patate të ëmbla
– Një dietë mesdhetare, e cila thekson frutat dhe perimet e freskëta dhe vajrat e shëndetshëm
– Çdo dietë “e matur” që përmban shumë fruta, perime, drithëra integrale dhe peshk

Fruta dhe perime

Së bashku me përfitimet e tyre të tjera, pemët dhe perimet janë të pasura me flavonoide dhe karotenoide, të cilat duket se kanë përfitime të ndryshme mjekësore.

Një studim i 91,779 grave zbuloi se ndjekja e një diete që përmban kryesisht bimë mund të ulë rrezikun e zhvillimit të kancerit të gjirit me 15%.

Disa Studime tjera gjithashtu kanë sugjeruar që ushqimet e mëposhtme mund të ndihmojnë në parandalimin e kancerit të gjirit: perime të errëta, jeshile, me gjethe, të tilla si lakër jeshile dhe brokoli, fruta e sidomos manaferrat dhe pjeshkat, fasulet, mish pule, mish peshku, vezë dhe pak mishin e kuq ne sasi te vogël.

Studiuesit kanë treguar se beta karoteni, i cili ndodh natyrshëm në perime të tilla si karota, ule rrezikun për kanceri të gjirit.

Ne baze te te dhënave Departamenti i Bujqësisë i Shteteve të Bashkuara (USDA) rekomandon konsumimin e pesë deri në nëntë porcione me fruta dhe perime të freskëta në ditë.

Fibra dietike dhe antioksidantë

Mund të ndihmojnë në mbrojtjen kundër sëmundjes. Estrogjeni i tepërt mund të jetë një faktor në zhvillimin dhe përhapjen e disa llojeve të kancerit të gjirit.

Disa trajtime synojnë të mbajnë estrogjenin nga bashkëveprimi me qelizat e kancerit të gjirit.

Ngrënia e një diete me shumë fibra mund të mbështesë këtë proces dhe të përshpejtojë eliminimin e estrogjenit.

Fibrat mbështesin sistemin e tretjes dhe eliminimin e rregullt të mbeturinave, përfshirë estrogjenin e tepërt.

Ndihmon trupin të eliminojë toksinat dhe kufizon dëmin që ata mund të bëjnë.

Mënyra se si fibra lidhet me estrogjenin në zorrë gjithashtu mund të ndihmojë në parandalimin e trupit që të thithë shumë estrogjen.

Këta faktorë mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut të kancerit të gjirit.

Frutat, perimet, drithërat, dhe bishtajoret sigurojnë fibra, por ato gjithashtu përmbajnë antioksidantë, duke përfshirë beta karoten dhe vitamina C dhe E.

Antioksidantët mund të ndihmojnë në parandalimin e shumë sëmundjeve duke zvogëluar numrin e radikaleve të lira, të cilat janë substanca të mbeturinave që trupi prodhon natyrshëm.

Një meta-analizë e vitit 2013 zbuloi se njerëzit që hanë më shumë drithëra mund të kenë një rrezik më të ulët të kancerit të gjirit.

Antioksidantet mund t`i gjeni në: brokoli, spinaq, qepet e kuqe dhe te bardha, panxhar, boronica, luleshtrydhe, kumbulla, qershi, portokall, rrush.

Yndyrat e mira

Ushqimet me yndyrë mund të çojnë në mbipesha, dhe personat me mbipesha duket se kanë një rrezik më të lartë të zhvillimit të kancerit, përfshirë kancerin e gjirit.

Disa yndyra dietike janë të nevojshme që trupi të funksionojë si duhet, por është e rëndësishme të konsumoni llojin e duhur.

Yndyrat shumë të pangopura dhe mono të pangopura mund të jenë të dobishme në moderim.

Ata janë të pranishëm në: vaj ulliri, avokado, fara, arra, peshq si salmoni dhe harenga, përmbajnë një yndyrë të shëndetshme poli-të pangopur të quajtur omega-3.

Autorët e një studimi me mbi 3,000 gra, i cili treguan se ato që konsumuan nivele të larta të omega-3 kishin një rrezik 25% më të ulët të përsëritjes së kancerit të gjirit gjatë 7 viteve të ardhshme.

Përfitimet shëndetësore të acideve yndyrore omega-3 mund të vijnë për shkak të aftësisë së tyre për të zvogëluar inflamacionin.

Inflamacioni mund të jetë një faktor kontribuues për kancerin e gjirit.

Soja

Soja është një burim i shëndetshëm ushqimi që mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të kancerit të gjirit.

Është një produkt me bazë bimore që është i pasur me proteina, yndyrë të shëndetshme, vitamina dhe minerale, por me pak karbohidrate, gjithashtu përmban antioksidantë të njohur si izoflavone.

Soja mund të ndihmojë gjithashtu në uljen e niveleve të lipoproteinës me dendësi të ulët (LDL), ose kolesterolit “të keq” dhe të ulë rrezikun e sëmundjes së zemrës.

Së bashku me mbipeshën, këto gjendje janë faktorë rreziku që kontribuojnë në sindromën metabolike, e cila përfshin inflamacion.

Inflamacioni mund të luajë një rol në kancerin e gjirit, megjithëse roli që ai luan mbetet i pasigurt.

Soja është e pranishme në ushqime të tilla si: tofu, qumësht soje, arra soje

Ushqimet që duhet shmangur

Ushqimet që mund të rrisin rrezikun e llojeve të ndryshme të kancerit, përfshirë kancerin e gjirit, përfshijnë: alkoolin, sheqerin e shtuar, yndyrat e larta, mish i kuq, ushqimet e përpunuara, alkooli, duhani.

– Vitamina D nga ushqimet dhe ekspozimi ndaj rrezeve të diellit mund të ndihmojë në mbrojtjen nga kanceri i gjirit.

Vitamina D është e pranishme në vezë, peshk dhe produkte të fortifikuara.

Një person mund të konsultohet me një mjek për të kontrolluar nivelet e tyre të vitaminës D.

Nëse këto janë të ulëta, mjeku mund të rekomandojë një shtesë.

– Çaji jeshil mund të ketë disa efekte të dobishme shëndetësore. Përmban antioksidantë dhe këto mund të ndihmojnë në forcimin e sistemit imunitar dhe zvogëlimin e rrezikut nga kanceri i gjirit.

– Shafrani i Indisë është një erëz e verdhë që mund të ketë veti anti-inflamatore që mund të kufizojnë rritjen e qelizave të kancerit të gjirit.

– Mbajtja e një peshe të shëndetshme trupore është e dobishme për mirëqenien në përgjithësi, por është veçanërisht e rëndësishme për njerëzit që dëshirojnë të parandalojnë zhvillimin ose përsëritjen e kancerit të gjirit.

Obeziteti është një faktor i njohur rreziku për sëmundjen.

– Aktivitetet fizike gjithashtu janë shumë të rëndësishme. Instituti kombëtar i kancerit raporton se gratë që ushtrojnë për 4 orë në javë ose më gjatë kanë një rrezik më të ulët të kancerit të gjirit.

Këshillë:

Ndjekja e një diete të shëndetshme, të pasur me fruta dhe perime dhe me pak sheqer të shtuar dhe yndyra trans, mund të zvogëlojë rrezikun e kancerit të gjirit.

Kjo dietë gjithashtu mund të ulë rrezikun e mbipeshës, një gjendje që rrit gjasat që një person të zhvillojë kancerin e gjirit dhe kancere të tjera.