Vitamina D dhe dhjetë funksionet e saj në organizëm

Sabedin Sherifi

Çfarë mund të bëjë vitamina D e diellit dhe si ndikon në trupin tuaj?

Vitamina D është një term ombrellë për një grup vitaminash të tretshme në yndyrë të quajtur kalciferol.

Vitamina D2 (ergokalciferol) dhe vitamina D3 (kolekalciferol) janë më të njohurat. E veçanta e vitaminës D është se ajo në fakt funksionon në trup si hormon dhe jo si vitaminë.

Ka një gamë të gjerë ndikimesh, ne kemi përmbledhur 10 funksionet më të rëndësishme këtu.

1.Mbështet metabolizmin e kockave

Një nivel optimal i vitaminës D nënkupton mineralizim optimal të kockave. Përveç kalciumit dhe hormoneve të tjera, vitamina D rregullon formimin dhe prishjen e kockave.

Përveç kësaj, vitamina D luan një rol të madh në përthithjen e kalciumit dhe fosfatit nga zorrët. Vetëm me një sasi të mjaftueshme të vitaminës D, lëndët ushqyese mund të absorbohen lehtësisht nga ushqimi dhe të futen në qarkullimin e gjakut. Vitamina D (në mënyrë indirekte) kontrollon nivelet e kalciumit dhe fosfatit në gjak.

Përmbajtja e kalciumit në gjak është e rëndësishme për zhvillimin e kockave. Vitamina D mund të mbrojë kockat (dhe dhëmbët!) nga frakturat dhe të mundësojë rigjenerim të shëndetshëm.

Mungesa e vitaminës D mund të rezultojë në fraktura të shpeshta të kockave apo edhe në osteoporozë. Kjo është veçanërisht problematike në pleqëri, pasi të moshuarit e kanë më të vështirë prodhimin e vitaminës D dhe për këtë arsye shpesh vuajnë nga osteoporoza.

Pra, pavarësisht se sa mirë ushqehemi me  kalcium dhe bëni stërvitje, kalciumi nga gjaku juaj nuk do të përfshihet në kockat tuaja pa Vitaminen D.

2.Ndikim pozitiv në psikikë

Kush nuk e njeh atë humor të keq apo depresionin dimëror në stinën e errët? Ka një shpjegim të thjeshtë për këtë dhe ka të bëjë me mungesën e vitaminës D.

Nëse ka shumë pak vitaminë D në trup, ajo mund të ketë një ndikim negativ në psikikë dhe madje të çojë në depresion.

Depresioni dimëror është kaq i zakonshëm sepse rezervat e vitaminës D janë bosh. Në verë, trupi normalisht mund të prodhojë dhe ruajë shumë vitaminë D përmes lëkurës përmes ekspozimit në diell. Por ndërsa dimri përparon, depoja bëhet gjithnjë e më e varfër, gjë që mund të çojë në një humor të keq.

3.Forcimi i sistemit imunitar

Shumë funksione qendrore të sistemit imunitar varen nga vitamina D ose madje kontrollohen prej saj. Nga njëra anë, nxitet prodhimi i disa qelizave imune dhe antitrupave, por frenohen edhe reaksionet imune inflamatore.

Vitamina D mbështet një përgjigje pozitive, të shëndetshme imune dhe në të njëjtën kohë parandalon që reaksionet mbrojtëse të kthehen kundër qelizave të trupit.

Prandaj, vitamina D është efektive në trajtimin e infeksioneve bakteriale dhe virale, por edhe si një parandalim i sëmundjeve autoimune.

Për të forcuar sistemin tuaj imunitar, sigurohuni që jo vetëm të merrni mjaftueshëm vitaminë C, por edhe vitaminë D.

4.Ndikimi në sistemin hormonal

Një enzimë e caktuar prodhohet në gjëndrën mbiveshkore që rregullon neurotransmetuesit si dopamina, adrenalina ose norepinefrina.

Këto hormone ndikojnë në vitalitetin tuaj, disponimin tuaj dhe gjithashtu menaxhimin e stresit. Me një nivel normal të vitaminës D, enzima prodhohet në mënyrë perfekte dhe gjithçka është në rregull. 

Megjithatë, nëse ka një mangësi, gjëndra mbiveshkore sekreton më shumë nga kjo enzimë, e cila mund të çojë në lodhje ose rraskapitje.

5.Kontrolli i gjeneve

Vitamina D funksionon nëpërmjet të ashtuquajturve receptorë të vitaminës D. Këto gjenden në (pothuajse të gjitha) qelizat në trup dhe kontrollojnë se si lexohet ADN-ja e këtyre qelizave.

Vitamina D mund të kontrollojë, aktivizojë dhe çaktivizojë një sërë mekanizmash nëpërmjet receptorëve, si sinteza e proteinave të shumta, enzimave dhe substancave të dërguara dhe shumë më tepër.

Vitamina D kontrollon mbi 2000 gjene dhe ka një ndikim në shumë qeliza të trupit dhe kështu në të gjithë trupin tonë.

6.Forcimi i muskujve

Vitamina D është gjithashtu e rëndësishme për muskujt tuaj. Ajo ndikon në performancën dhe muskujt tuaj në një nivel qelizor.

Vitamina D thuhet gjithashtu se ka një efekt pozitiv në mitokondritë tuaja, termocentralet e qelizave.

Nëse dëshironi të arrini performancën maksimale, një nivel i lartë i vitaminës D mund t’ju mbështesë.

7.Forcimi i sistemit kardiovaskular

Sistemi kardiovaskular përfiton në disa mënyra nga nivelet e larta të vitaminës D.

Nga njëra anë, vitamina e diellit mund të mbrojë enët e gjakut dhe zemrën duke formuar “qeliza shkumë” që e bëjnë të vështirë formimin e depozitave.

Kjo nga ana tjetër ndihmon në parandalimin afatgjatë të sëmundjeve kardiovaskulare si goditjet në tru ose sulmet në zemër.

Gjithashtu ndihmon në rregullimin e presionit të gjakut dhe gjithashtu kontraktimet e zemrës.

Një nivel i lartë i vitaminës D mund t’ju mbrojë në mënyrë parandaluese kundër sëmundjeve të zemrës dhe të qarkullimit të gjakut.

8.Ndikimi në nerva dhe tru

Ndikimi i vitaminës D në tru është hulumtuar shumë dhe ka dhënë rezultate befasuese. Vitamina D ka një ndikim të fortë dhe të drejtpërdrejtë në trurin tonë dhe qelizat nervore.

Ndikon në formimin e qelizave të reja nervore, në formimin dhe mirëmbajtjen e lidhjeve neuronale, mbrojtjen e qelizave nervore dhe shumë më tepër.

Për më tepër, vitamina D është thelbësore në zhvillimin e trurit në embrion.

Në pleqëri, një nivel i ulët i vitaminës D shoqërohet shpesh me aftësi të dobëta njohëse (kujtesë, përqendrim, kujtesë).

Një tru i fortë ka nevojë për vitaminë D të mjaftueshme për përqendrim dhe kujtesë të mirë.

9.Ndarja e qelizave & cikli qelizor

Vitamina D ka një ndikim të madh në nivelin qelizor. Kjo do të thotë se është i përfshirë në ndarjen e qelizave, zhvillimin e qelizave, formimin e ri dhe gjithashtu në programimin e vdekjes së qelizave.

Në rastin e një tumori (kanceri), vitamina D ka një efekt frenues në rritjen e tumorit. Një nivel i lartë parandalues ​​i vitaminës D (mbi 32 ng/ml) thuhet se redukton rrezikun e kancerit të gjirit ose zorrës së trashë me 50% .

Funksioni i vitaminës D në ndarjen e qelizave është gjithashtu i rëndësishëm në qelizat e tjera të indeve që rinovohen shpejt – si lëkura dhe flokët .

10.Ndihmoni me problemet e gjumit

Vitamina D gjithashtu luan një rol në zhvillimin dhe përkeqësimin e lodhjes kronike ose problemeve të gjumit.

Nëse keni mungesë të vitaminës D, gjëndra mbiveshkore sekreton më shumë hormone si adrenalina, e cila mund të çojë në rraskapitje dhe lodhje kronike.

Pra, nëse vuani nga gjumi i dobët, duhet të kontrolloni nivelet e vitaminës D.