Ali Ramë Spahiu (Alibaba) dhe Sefë Kosharja – dy figura shqiptare mes perandorisë dhe kombit

Sabedin Sherifi

Në fundin e shekullit XIX, Ballkani ishte në zjarr. Perandoria Osmane po lëkundej, Rusia po zbriste me ushtritë e saj drejt jugut, ndërsa popujt e rajonit kërkonin fatin e tyre politik.

Në këtë përplasje të madhe u përfshinë edhe qindra shqiptarë, të thirrur në frontet e largëta si pjesë e ushtrisë osmane. Mes tyre, dy emra mbeten të lidhur si në kujtesën familjare ashtu edhe në historinë kombëtare: Ali Ramë Spahiu – Alibaba nga Vërbica e Zhegocit dhe Sefë Mahmut Kosharja nga Kosharja e Ferizajt.

Plevna – rrethimi që tronditi Evropën

Në vitet 1877–1878 shpërtheu Lufta Ruso-Turke, ndërsa një nga përballjet më të ashpra ishte Beteja e Plevnës, në qytetin e Pleven.

Nën komandën e Osman Nuri Pasha, forcat osmane qëndruan për muaj të tërë përballë ushtrive ruse dhe rumune. Luftimet ishin të përgjakshme, me humbje të mëdha dhe me një terren që u mbush me të vrarë nga të dyja palët.

Në këtë betejë morën pjesë edhe shqiptarë nga Kosova. Sefë Kosharja, me përvojë në artileri, u dallua për drejtimin e baterive të topave dhe për guxim në vijën e parë.

Gjatë përleshjeve ai u plagos rëndë dhe humbi njërin sy – prej nga mori nofkën “Sefë Qorri”.

Pranë tij luftonte edhe Ali Ramë Spahiu – Alibaba. Sipas rrëfimeve familjare, ai mbeti i vrarë gjatë rrethimit disa mujor. Aliu la pas tre djem: Mustafën, Sejdën dhe Beqën – një familje që do ta mbante përjetë kujtimin e tij.

Thuhet se lajmin për rënien e Aliut e solli vetë Sefë Kosharja, pasi ishte kthyer nga Stambolli, ku ishte dërguar për shërim për shkak të plagëve të marra në Plevnë.

Nga shërbimi ushtarak te vetëdija kombëtare

Pas përfundimit të luftës dhe vendimeve të Fuqive të Mëdha, trojet shqiptare u përballën me rrezikun e copëtimit. Kjo situatë çoi në formimin e Lidhja Shqiptare e Prizrenit, një lëvizje politike dhe ushtarake për mbrojtjen e territoreve shqiptare.

Sefë Kosharja, tashmë veteran lufte, u rreshtua në anën e Lidhjes. Ai luftoi përkrah figurave si Mic Sokoli dhe Sulejman Vokshi.

Slivova – fundi i një qëndrese

Në prill 1881, në Betejën e Slivovës forcat e Lidhjes u përballën me ushtrinë osmane të dërguar për ta shtypur lëvizjen shqiptare. Luftimet ishin të ashpra dhe vendimtare.

Sefë Kosharja luftoi deri në fund. Ai u plagos, u kap dhe u dënua me varje. Ekzekutimi i tij shënoi një nga momentet më të dhimbshme të shtypjes së Lidhjes së Prizrenit.

Ndërsa Ali Ramë Spahiu mbeti në dhe të huaj në Plevnë, Sefë Kosharja dha jetën në dheun e vet. Dy fate të ndryshme, por të lidhura nga një ideal i përbashkët: nderi dhe qëndresa që po luftonin hegjemoninë ruse që po shtrinin në këto anë.

Kujtesa që nuk shuhet

Historia e tyre nuk është vetëm rrëfim lufte. Është histori e një brezi shqiptarësh që kaluan nga shërbimi në një perandori drejt vetëdijes kombëtare.

Ali Ramë Spahiu – Alibaba mbetet simbol i sakrificës në frontet e largëta.

Sefë Kosharja mbetet simbol i rezistencës dhe i kalimit drejt identitetit kombëtar shqiptar.

Ata janë pjesë e kujtesës sonë historike – jo thjesht si ushtarë të një kohe të trazuar, por si figura që me gjakun e tyre vulosën një epokë.