Pacemarkerët e rinj – Zemra po hyn në epokën pa kabllo

Sabedin Sherifi

Nga pajisjet tradicionale te mikro-pacemakerët që komunikojnë pa tela

Teknologjia moderne e mjekësisë po ndryshon mënyrën se si trajtohen çrregullimet e ritmit të zemrës. Pacemakerët e gjeneratës së re janë gjithnjë e më të vegjël, nuk kanë kabllo tradicionale dhe mund të komunikojnë me sisteme të jashtme për monitorimin e pacientit.

Për shumë pacientë me ritëm të ngadalësuar ose çrregullime të përcjelljes elektrike të zemrës, pacemaker-i ka qenë prej dekadash një pajisje që u ka ndryshuar jetën. Por sot, mjekësia po sjell një gjeneratë të re stimuluesish kardiakë që duken krejt ndryshe nga pacemaker-i tradicional.

Në vend të një pajisjeje të vendosur nën lëkurën e kraharorit dhe elektrodave që kalojnë përmes venave deri në zemër, disa nga pajisjet më të reja vendosen drejtpërdrejt brenda zemrës.

Një pacemaker sa një kapsulë e vogël

Këta quhen leadless pacemakers, ose pacemakerë pa elektroda.

Pajisja përmban në një trup shumë të vogël elektronikën, baterinë dhe sistemin që stimulon muskulin e zemrës. Ajo vendoset përmes një kateteri dhe fiksohet në pjesën e brendshme të zemrës.

Kjo teknologji eliminon nevojën për kabllot tradicionale dhe për “xhepin” nën lëkurë ku vendoset zakonisht gjeneratori i pacemaker-it.

AVEIR – dy pajisje që komunikojnë brenda zemrës

Një nga zhvillimet më interesante është sistemi AVEIR DR.

Në këtë teknologji përdoren dy pajisje shumë të vogla: njëra vendoset në atriumin e djathtë dhe tjetra në ventrikulin e djathtë.

Ato komunikojnë pa kabllo me njëra-tjetrën dhe koordinojnë stimulimin e zemrës.

Kjo është veçanërisht interesante sepse zemra normale punon në mënyrë të koordinuar: fillimisht kontraktohet atriumi dhe më pas ventrikuli.

Teknologjia e re synon ta imitojë më mirë këtë koordinim.

A mbushet pacemaker-i me Wi-Fi?

Kjo është një pyetje që mund të duket e natyrshme në epokën e teknologjisë wireless.

Jo. Pacemakerët aktualë nuk karikohen me Wi-Fi.

Termi “wireless” në këtë rast i referohet kryesisht komunikimit pa kabllo. Për shembull, pajisjet AVEIR mund të komunikojnë me njëra-tjetrën brenda zemrës.

Ndërkohë, disa pacemakerë mund të përdorin sisteme të telemonitorimit për t’i dërguar të dhënat e pajisjes dhe ritmit të zemrës ekipit mjekësor.

Pra:

Wireless ≠ karikim me Wi-Fi.

Sa mund të zgjasë bateria?

Një nga sfidat kryesore të çdo pacemaker-i është bateria.

Pacemakerët tradicionalë zakonisht kanë një jetëgjatësi prej shumë vitesh, por përfundimisht bateria shteron dhe pacienti mund të ketë nevojë për ndërhyrje për zëvendësimin e gjeneratorit.

Pacemakerët e rinj pa elektroda janë projektuar për jetëgjatësi të madhe. Për disa modele, prodhuesit raportojnë jetëgjatësi të parashikuar që mund të arrijë në më shumë se 15 vjet, në varësi të përdorimit dhe nevojave të pacientit.

Kjo nuk do të thotë se çdo pacient do të ketë të njëjtën jetëgjatësi. Sa më shumë të stimulohet zemra, aq më shumë energji mund të kërkojë pajisja.

Edhe Micra po zhvillohet

Një tjetër emër i rëndësishëm në këtë fushë është Micra.

Këta janë ndër pacemakerët më të vegjël që përdoren në praktikën klinike. Ata vendosen direkt në zemër dhe nuk kanë elektroda tradicionale.

Versionet më të reja janë zhvilluar për të ofruar funksione më të avancuara dhe jetëgjatësi më të madhe të baterisë.

Kjo tregon një drejtim të qartë të teknologjisë: më pak kabllo, pajisje më të vogla dhe më shumë funksione.

A do të zhduket një ditë bateria?

Kjo është ndoshta pyetja më interesante për të ardhmen.

Shkencëtarët po studiojnë mënyra për të prodhuar energji nga vetë lëvizja e trupit dhe nga rrahjet e zemrës.

Në teori, energjia mekanike e krijuar nga rrahjet e zemrës mund të shfrytëzohet për të ndihmuar në furnizimin e një pajisjeje elektronike.

Nëse këto teknologji arrijnë të përdoren në mënyrë të sigurt dhe efikase te njerëzit, në të ardhmen mund të kemi pajisje që kërkojnë shumë më rrallë ndërhyrje për shkak të baterisë.

Por kjo është ende një fushë kërkimi dhe nuk duhet ngatërruar me teknologjinë që përdoret sot në mënyrë rutinë te pacientët.

Një revolucion i vogël brenda zemrës

Pacemaker-i ka kaluar një rrugë të jashtëzakonshme: nga pajisje relativisht të mëdha me kabllo, drejt mikro-pajisjeve që vendosen brenda zemrës dhe komunikojnë në mënyrë wireless.

Ky zhvillim nuk është vetëm një përparim teknik.

Për pacientin, më pak komponentë nën lëkurë dhe mungesa e elektrodave tradicionale mund të nënkuptojnë më pak probleme të lidhura me këto pjesë të sistemit.

Megjithatë, pacemaker-i më i ri nuk është domosdoshmërisht pacemaker-i më i mirë për çdo pacient. Zgjedhja varet nga diagnoza, lloji i çrregullimit të ritmit, anatomia e zemrës dhe gjendja e përgjithshme e pacientit.

E ardhmja?

Ndoshta një ditë pacemaker-i do të jetë aq i vogël sa mezi do të mund të imagjinohet si një pajisje mjekësore.

Do të komunikojë me pajisje të tjera, do të monitorojë vazhdimisht zemrën dhe ndoshta do të marrë një pjesë të energjisë nga vetë rrahjet e saj.

Nga kabllot te komunikimi pa tela – teknologjia po e afron gjithnjë e më shumë pajisjen artificiale me ritmin natyror të zemrës.