Pas natës – një roman që kërkon dritën e munguar

Dr Elez Elezi

Në prezantimin e romanit më të ri “Pas natës”, Muharrem Elezi u paraqit jo vetëm si autor, por si dëshmitar i një kohe dhe i një gjendjeje njerëzore.

Vetë titulli bart në vete një metaforë të fuqishme: nata si errësirë, ankth dhe përballje, ndërsa mëngjesi si hapësirë për shpresë, rilindje dhe vazhdimësi.

Në letërsinë shqiptare të dekadave të fundit, autorë të ndryshëm kanë tentuar të përballen me errësirat e historisë dhe shpirtit.

Kadareja i ka ngritur ato në mit, Kongoli i ka paraqitur si gjendje të pashmangshme të tranzicionit, Dibra ka luajtur me ironinë dhe eksperimentin, ndërsa Bashkim Shehu i ka lidhur fort me ideologjinë.

Muharrem Elezi, në këtë kontekst, zgjedh një rrugë tjetër: ai e mbart errësirën në jetën e njeriut të thjeshtë, duke e bërë simbolin e natës të mbetet pranë lexuesit, të prekshëm dhe të kuptueshëm.

Stili i tij është i matur, i përqendruar më shumë në reflektim sesa në spektakël gjuhësor. Personazhet nuk janë vetëm bartës ngjarjesh, por bartës gjendjesh; përmes tyre autori ndërton një tablo intime të njeriut që përpiqet të gjejë dritën në një botë të përballjeve të vazhdueshme.

Në këtë kuptim, “Pas natës” shënon një evoluim nga realizmi i drejtpërdrejtë i veprave të mëhershme të Elezit drejt një rrëfimi më poetik dhe më filozofik.

Prania e audiencës në prezantim dëshmoi se ky roman nuk është vetëm akt krijues, por edhe akt komunikimi. Elezi nuk e sheh letërsinë si një produkt të izoluar, por si një urë për dialog.

Pritja e ngrohtë e publikut dhe kureshtja e ngritur rreth veprës tregojnë se lexuesi shqiptar është ende i etur për rrëfime që e lidhin me pyetjet themelore të jetës.

“Pas natës” është një libër që nuk synon të japë përgjigje përfundimtare, por të ofrojë udhëtime të brendshme.

Në një kohë kur letërsia shpesh reduktohet në tregim të shpejtë apo zbavitje, romani i Muharrem Elezit është një ftesë për ndalesë, për reflektim dhe për kërkim të dritës që gjithmonë e pret pas errësirës.