Shkencëtarët zbulojnë numrin ideal se sa kafe duhet pirë çdo ditë
Shkencëtarët kanë publikuar udhëzime të reja që tregojnë se deri në pesë filxhanë kafe me kafeinë në ditë mund të jenë të sigurta për shumicën e të rriturve dhe madje mund të ulin rrezikun e disa sëmundjeve të rënda të zemrës.
Ky zbulim ka rëndësi sepse kafeina ka mbartur prej kohësh mesazhe të përziera në kardiologji, me shumë pacientë që u është thënë ta kufizojnë ose ta shmangin plotësisht atë. Hulumtimi i ri sipas Newsweek sugjeron se miliona pirës kafeje mund të mos kenë nevojë ta ulin konsumin e saj – dhe se rekomandimet e ardhshme mund të ndryshojnë ndërsa ekspertët mësojnë më shumë rreth asaj se si kafeina ndikon te njerëz të ndryshëm, përcjell Reporteri.net.
Shoqata Amerikane e Zemrës (AHA) lëshoi një deklaratë të re shkencore duke arritur në përfundimin se deri në 400 mg kafeinë në ditë — afërsisht tre deri në pesë filxhanë 225 ml kafe me kafeinë — është përgjithësisht e sigurt për shumicën e të rriturve dhe mund të lidhet me një rrezik më të ulët të pamjaftueshmërisë së zemrës, sëmundjeve të zemrës dhe goditjes në tru tek disa individë. Deklarata gjithashtu paralajmëron se burimet e kafeinës me doza të larta, veçanërisht pijet energjike dhe dozat energjike, mund të rrisin presionin e gjakut dhe të shkaktojnë ritme të çrregullta të zemrës, duke nënvizuar se jo e gjithë kafeina është krijuar njësoj.
Çfarë tregon hulumtimi i ri
Rishikimi i AHA-së nxjerr në pah një numër gjithnjë e në rritje provash që sugjerojnë se konsumi i moderuar i kafesë mund të mbështesë shëndetin kardiovaskular . Studiuesit zbuluan se njerëzit që pinë rregullisht kafe me kafeinë kanë tendencë të kenë shkallë më të ulëta të dështimit të zemrës, sëmundjes koronare të zemrës dhe goditjes në tru. Disa studime të rastësishme madje tregojnë një rrezik të reduktuar të fibrilacionit atrial tek ata që pinë rregullisht kafe.
Megjithatë, shkencëtarët paralajmërojnë se përfitimet e kafesë mund të vijnë nga më shumë sesa vetëm kafeina. Kafeja përmban dhjetëra përbërës bioaktivë – duke përfshirë antioksidantë dhe agjentë anti-inflamatorë – që mund të ndihmojnë në shpjegimin pse si varietetet me kafeinë ashtu edhe ato pa kafeinë janë shoqëruar me rreziqe më të ulëta për sëmundje të caktuara.
Deklarata vëren gjithashtu se kafeja e filtruar nuk e rrit kolesterolin LDL, ndërsa kafeja e pafiltruar – siç është kafeja franceze, turke ose e zier – përmban kafestol, një përbërës që tregon se rrit nivelet e LDL.
Si ka evoluar udhëzimi mbi kafeinën
Dr. Gregory M. Marcus, MD, MAS, FAHA — kryetar i grupit të shkrimit të deklaratave shkencore dhe profesor i mjekësisë në Universitetin e Kalifornisë, San Francisko — i tha Newsweek se udhëzimet zyrtare mbi kafeinën kanë qenë çuditërisht të kufizuara deri më tani. Rekomandimet e mëparshme, tha ai, “bazoheshin më shumë në mençurinë konvencionale sesa në shkencë” dhe shpesh i këshillonin pacientët me ritme jonormale të zemrës ose presion të lartë të gjakut që ta shmangnin plotësisht kafeinën.
“Falë provave të kryera me rigorozitet të kohëve të fundit, tani e dimë se të paktën kafeja me kafeinë mund të mbrojë kundër ritmit më të zakonshëm jonormal të zemrës, të quajtur fibrilacion atrial”, tha Marcus. Ai shtoi se marrëdhënia e kafeinës me presionin e gjakut “mund të shkojë në të dyja drejtimet”, varësisht nga individi.
Marcus vuri në dukje se udhëzimet e kardiologjisë vetëm kohët e fundit kanë filluar ta pranojnë drejtpërdrejt kafeinën, me rekomandimin e parë zyrtar që thotë se shmangia e kafeinës nuk ofron asnjë përfitim për pacientët me fibrilacion atrial.
Marcus tha se gjetjet e reja ngrenë një mundësi interesante: nëse mjekët një ditë mund të rekomandojnë kafe me kafeinë për pacientë të caktuar. Për momentin, ai paralajmëron se provat nuk janë aq të forta sa të mbështesin përshkrimin e kafeinës për përfitime kardiovaskulare. Por sinjalet e reja – veçanërisht rreth fibrilacionit atrial dhe rrezikut të dështimit të zemrës – sugjerojnë se studimet e ardhshme mund të hedhin themelet për udhëzime më përfundimtare.
Pse pijet energjike janë të ndryshme
Ndërsa kafeja duket e sigurt për shumicën e të rriturve, AHA paralajmëron se pijet energjike dhe dozat energjike mund të përmbajnë 3-4 herë më shumë kafeinë për ons sesa kafeja e rregullt. Këto produkte mund të rrisin presionin e gjakut dhe aritmitë.
Rrit ngarkesën kardiovaskulare, veçanërisht tek të rriturit më të rinj
Raportet e rasteve kanë dokumentuar aritmi te njerëz përndryshe të shëndetshëm menjëherë pas konsumimit të pijeve energjike me doza të larta.
Si ndikon kafeina në trup
Kafeina arrin përqendrimin maksimal në qarkullimin e gjakut brenda një ore dhe metabolizohet ndryshe në varësi të gjenetikës, moshës, medikamenteve dhe përdorimit të mëparshëm të kafeinës.
Efektet afatshkurtra mund të përfshijnë rritje të përkohshme të presionit të gjakut, rritje të rrahjeve të zemrës, rritje të vigjilencës dhe palpitacione të rastit ose çrregullime të gjumit.
Meqenëse përgjigjet ndryshojnë shumë, ekspertët theksojnë se ajo që është e sigurt për një person mund të shkaktojë simptoma tek një tjetër.
Dr. Ethan Korngold, një kardiolog i cili shërben si Drejtor Mjekësor për biznesin vaskular të Abbott, i tha Newsweek se gjetjet e reja përfaqësojnë një ndryshim domethënës në mënyrën se si mjekët mund të flasin për kafeinën.
“Për dekada të tëra, kardiologët i paralajmëronin pacientët për kafenë, dhe ky hulumtim e sfidon këtë mençuri konvencionale në një mënyrë kuptimplote. Tani po shohim se kafeina, në sasitë e duhura dhe nga burimet e duhura, në fakt mund ta mbrojë zemrën në vend që ta dëmtojë atë. Ky është një dallim i rëndësishëm që mund të ndryshojë bisedat e ardhshme në sallën e ekzaminimit. Dhe në një nivel personal, si një i fiksuar pas kafesë së valës së tretë, jam i kënaqur të shoh lajme inkurajuese për një nga hobet e mia të preferuara!”
A i ndryshojnë aditivët përfitimet e kafesë?
Marcus tha se studimet rigoroze nuk kanë përcaktuar ende se si kremrat, shurupet me aromë ose sheqeri mund të ndryshojnë efektet kardiovaskulare të kafesë. Por ai vuri në dukje se “nuk është e paarsyeshme të ekstrapolohet” se sheqernat dhe shurupet e shtuara ka të ngjarë të zvogëlojnë përfitimet e mundshme.
Është interesante se shumica e hulumtimeve vëzhguese që tregojnë efektet pozitive të kafesë u kryen tek njerëzit që e pinin kafenë siç do ta pinin normalisht – që do të thotë se çdo përfitim duket se vazhdon edhe kur janë të pranishëm aditivë. Marcus tha se kjo mund të sugjerojë që përfitimet ekzistojnë pavarësisht ëmbëlsuesve ose se ato mund të jenë edhe më të forta pa to.
Po për çajin, pijet e gazuara dhe pijet e tjera me kafeinë?
Edhe pse deklarata përqendrohet shumë te kafeja, Marcus tha se shumë nga gjetjet ka të ngjarë të vlejnë edhe për çajrat me kafeinë, të cilët janë shoqëruar gjithashtu me rreziqe të reduktuara të fibrilacionit atrial, dështimit të zemrës dhe goditjes në tru.
Megjithatë, pijet e gazuara — me ose pa kafeinë — mbartin rreziqe të ndryshme. Marcus vuri në dukje prova të shumta që lidhin pijet me sheqer me diabetin e tipit 2 dhe obezitetin, të cilat nga ana tjetër rrisin rrezikun e presionit të lartë të gjakut, atakut në zemër, dështimit të zemrës, goditjes në tru dhe vdekjes.
Pijet energjike mbeten shqetësimi më i madh. “Studimet që janë në dispozicion kanë sugjeruar se këto produkte mund të shkaktojnë dëme”, tha Marcus, transmeton reporteri.net.
Pavarësisht gjetjeve inkurajuese, AHA thotë se nevojiten më shumë prova të kontrolluara të rastësishme për të kuptuar se si kafeina ndikon te njerëz të ndryshëm dhe si burimet jo-kafe ndikojnë në shëndetin e zemrës . Për shkak të të dhënave të kufizuara, kafeina nuk u përfshi në Udhëzimet Dietike të AHA-s për vitin 2026 për shëndetin kardiovaskular.

