Kosova ka tri zona me ndjeshmëri sizmike ku tërmetet mund të arrijnë deri në 6.5 shkallë Rihter

Lëkundja e lehtë e tokës në Gjilan, që u regjistrua të shtunën, ka nxitur reagimet e sizmologëve kosovarë. Shemsi Mustafa ka thënë se ndërtuesit në Kosovë duhet të kenë parasysh këtë fakt dhe t`i përfillin parametrat anti-sizmik.

Tërmeti në Gjilan, të shtunën, ishte i intensitetit shumë të ulët dhe nuk ka pasur arsye për shqetësim të qytetarëve, ka thënë Mustafa.

“Por, ishte një e dhënë shtesë për ne sizmologët të Institutit Sizmologjik të Kosovës, që të dimë më saktësisht ku i kemi zonat me aktivitet sizmik më të lartë. Bazuar në të kaluarën që kjo zonë është goditur nga tërmete të fuqishme, pra dihet mirë që në vitin 1921 zona Ferizaj, Viti, Gjilan është goditur nga një tërmet i fuqishëm 6.1 ballë Rihteri, më i forti që ka goditur ndonjëherë Kosovën. Pastaj në vitin 2002, Gjilani është goditur nga tërmet 5.7 shkallë Rihteri. Tërmeti i kësaj fundjave na tregon se ajo është zonë sizmike që duhet pasur konsideratë dhe është parametër shumë i rëndësishëm për ndërtuesit në atë zonë”, ka thënë Mustafa në KTV.

Ai ka thënë se në aspektin sizmik duhet pasur parasysh dy parametra. Njëri është rreziku sizmik e tjetri risku sizmik.

“Sa i përket rrezikut sizmik besoj se gjithë qytetarët e Kosovës janë të informuar se çfarë rreziku sizmik mund të ketë Kosova, duke u bazuar në të kaluarën, në katalogun historik të tërmeteve, në hartën e rrezikut sizmike, në tektonikën, topografinë. Kosova gjendet në një zonë me aktivitet relativisht të lartë dhe kjo tregon se në të ardhmen territori i Kosovës mund të goditet nga tërmete të fuqisë së madhe, që mund të shkatërrojnë apo dëmtojnë ndërtesa, e të shkaktohen edhe viktima. Këtë parametër nuk mund ta ndryshojmë. Bazuar në studimet e të kaluarës, por edhe në aspektin tektonik, dalin me rezultate që brenda kësaj periudhe, brenda 100 vjetëve, mund të përsëritet një tërmet që ka goditur në të kaluarën, 6.1, të përsëritet një tërmet me magnitudë maksimale 6.5 ballë Rihteri. Kështu e thonë të gjitha, edhe studimet tona edhe të Balkanit. Kosova mund të përballet me një tërmet maksimal 6.5 shkallë Rihteri në tri zonat që i kemi me aktivitet sizmik më të lartë, e që ndërtuesit duhet ta kenë parasysh”, ka thënë Mustafa.

“Zonat që kanë ngjashmëri të një tërmeti të pritshëm, si Ferizaj, Viti, Gjilan, është zona Prizren-Gjakovë, Pejë-Istog dhe zonat veriore të Kosovës, mund të godet një tërmet në të ardhmen me magnitudë deri 6.5 shkallë. E zona e Drenicës dhe apo Prishtinë – Mitrovicë mund të goditet nga një tërmet në të ardhmen me 6.0 deri 6.2 shkallë Rihteri”.

Ndërkaq, pas tërmetit të vitit 2002, Gjilanin e kishin vizituar sizmologët më të njohur nga Shqipëria dhe ata kishin vlerësuar se Gjilani është zonë me ndjeshmëri të theksuar sizmike, por se, sipas tyre, për t`u përsëritur një lëkundje më e madhe e tokës, duhen 80-100 vite kohë për t`u akumuluar energjia.

Lëkundjet e lehta nuk përjashtohen në asnjë moment, meqë rajoni i Gjilanit është zonë ku burojnë ujëra termikë.