Kur mësuesi humb kontrollin, nxënësi humb besimin – pse psikologjia duhet të jetë e domosdoshme në shkollat e Kosovës

Shkruan: Sabedin Sherifi

A është e mjaftueshme të dish një lëndë për të qenë mësimdhënës, apo duhet të dish edhe si të sillesh me fëmijët?

Një nga problemet që meriton vëmendje serioze në arsimin e Kosovës është mënyra se si një pjesë e mësimdhënësve komunikojnë dhe sillen me nxënësit.

Në vend që të jenë figura të qetësisë, edukimit, mirëkuptimit dhe autoritetit profesional, ndonjëherë ata bëhen pjesë e problemit që duhet ta zgjidhin.

Ngritja e zërit, përdorimi i fjalëve vulgare, ofendimet, poshtërimi i nxënësve dhe humbja e kontrollit emocional nuk mund të justifikohen me lodhjen, stresin apo vështirësitë e profesionit.

Mësimdhënia kërkon shumë më tepër sesa njohjen e lëndës që ligjërohet. Ajo kërkon kulturë komunikimi, vetëkontroll, inteligjencë emocionale dhe njohuri psikologjike.

Mësuesi që nuk di të menaxhojë emocionet e veta, si mund t’i mësojë nxënësit të menaxhojnë emocionet e tyre?

Kjo është një pyetje që duhet t’ia parashtrojë vetes çdo mësimdhënës.

Në një klasë ku mbizotërojnë nervozizmi, kërcënimet, ironia dhe fjalori banal, nuk mund të krijohet një ambient i shëndetshëm për të mësuar.

Nxënësi fillon të frikësohet, të tërhiqet në vetvete, të humbasë interesimin për mësim dhe, në disa raste, të reagojë me të njëjtën mënyrë komunikimi.

Problemi bëhet edhe më serioz kur mësimdhënësi përballet me një situatë konfliktuale dhe nuk ka ide se si të dalë nga kriza.

Në vend të dialogut, zgjedh britmat. Në vend të analizës së problemit, përdor ndëshkimin. Në vend të zgjidhjes profesionale, e përshkallëzon konfliktin.

Kjo tregon se njohja e lëndës nuk mjafton. Mësimdhënësi duhet të dijë edhe psikologjinë e zhvillimit të fëmijës, komunikimin pedagogjik, menaxhimin e konflikteve dhe teknikat e ndërhyrjes në situata të vështira.

Psikologjia nuk është luks, por domosdoshmëri profesionale

Çdo mësimdhënës duhet të ketë njohuri për mënyrën se si mendon, reagon dhe zhvillohet një fëmijë.

Duhet të dijë se një nxënës që sillet keq mund të jetë duke kaluar nëpër një krizë emocionale, probleme familjare, mungesë sigurie apo vështirësi të tjera.

Kjo nuk do të thotë se nxënësit duhet të jenë pa disiplinë ose se mësimdhënësi duhet të heqë dorë nga autoriteti.

Përkundrazi, autoriteti i vërtetë ndërtohet përmes drejtësisë, qetësisë, respektit dhe profesionalizmit, jo përmes frikës dhe poshtërimit.

A duhet të rishikohet përgatitja profesionale e mësimdhënësve në Kosovë?

Është koha që institucionet përgjegjëse të arsimit ta trajtojnë seriozisht këtë çështje.

Përgatitja e mësimdhënësve duhet të përfshijë trajnime të vazhdueshme dhe praktike në psikologji, inteligjencë emocionale, komunikim me fëmijët, parandalim të dhunës dhe menaxhim të krizave në klasë.

Po ashtu, duhet të ekzistojnë mekanizma të qartë për trajtimin e rasteve kur nxënësit përballen me fyerje, kërcënime apo sjellje poshtëruese nga mësimdhënësit.

Nuk mund të kërkojmë nga fëmijët të jenë të edukuar, të qetë dhe të respektueshëm, nëse të rriturit që kanë përgjegjësinë t’i edukojnë nuk arrijnë t’i zbatojnë vetë këto parime.

Përfundim: Shkolla duhet të edukojë, jo të frikësojë!

Kosovës nuk i duhen vetëm mësimdhënës që dinë të shpjegojnë libra.

I duhen mësimdhënës që dinë të kuptojnë njerëzit, të kontrollojnë emocionet, të zgjidhin konfliktet dhe të krijojnë besim te nxënësit.

Një fëmijë mund ta harrojë një mësim, por vështirë se e harron një fyerje, një poshtërim apo një padrejtësi që ia ka bërë mësimdhënësi.

Mësuesi nuk duhet të jetë burim frike për nxënësin, por figurë e sigurisë dhe e besimit. Autoriteti nuk fitohet duke bërtitur, vulgarizuar apo poshtëruar. Autoriteti fitohet përmes dijes, karakterit dhe profesionalizmit.

Ndoshta ka ardhur koha që para se t’i pyesim nxënësit se çfarë nuk dinë, të pyesim edhe mësimdhënësit: A dimë ne të sillemi me ta?/Mediafokus